KAZAK ABDAL

Yaşamıyla ilgili hemen hiçbir bilgimiz olmayan halk ozanlarımızdan biri de Kazak Abdal’dır. Bir şiirinden asıl adının “Ahmet” olduğunu öğreniyoruz.

Bektaşi tarikatından olduğu anlaşılıyor. Şiirlerinde taşlama, yergi gücünün ağır bastığı görülüyor. Usta bir ozan izlenimi bırakıyor. Balım Sultan diye bilinen Balı Sultan’ın “giyinişini, yürüyüşünü övdüğüne” bakılarak 16. yüzyılda yaşadığı sanılıyor.

İşte şairden başka bir seçme:
EŞEĞİ SALDIM ÇAYIRA

Eşeği saldım çayıra
Otlayıp karnın doyura
Gördüğü düşü hayıra
Yoranın da anasını

Köyüne sokma bed-huyu
Yıkar harap eder köyü
Ölüsüne meyyit suyu
Dökenin de anasını

Gammaz ile madrabazın
Bir de olup da yemezin
Ölürse meyyit namazın
Kılanın da anasını

Derince kazın kuyusun
İnim-inim inilesin
Kefen dikmeye iğnesin
Verenin de anasını

Dağdan tahta getirenin
Mezarına götürenin
Talkınını bitirenin
İmamın da anasını

Kazak Abdal söz söyledi
Cümle halkı dahleyledi
Sorarlarsa kim söyledi
Soranın da anasını

Yaşamıyla ilgili hemen hiçbir bilgimiz olmayan halk ozanlarımızdan biri de Kazak Abdal’dır. Bir şiirinden asıl adının “Ahmet” olduğunu öğreniyoruz.

Bektaşi tarikatından olduğu anlaşılıyor. Şiirlerinde taşlama, yergi gücünün ağır bastığı görülüyor. Usta bir ozan izlenimi bırakıyor. Balım Sultan diye bilinen Balı Sultan’ın “giyinişini, yürüyüşünü övdüğüne” bakılarak 16. yüzyılda yaşadığı sanılıyor.

İşte şairden seçmeler:

ORMANDA BÜYÜYEN ADAM AZGINI

Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda insan beğenmez
Medrese kaçkını softa bozgunu
Selam vermeye dervişan beğenmez

Alemi ta’neder yanına varsan
Seni yanıltır bir mes’ele sorsan
Bir cim çıkmaz eğer karnını yarsan
Camiye gelir de erkan beğenmez

İlin kapısında kul kardaş olan
Burnu sümüklü hem gözü yaş olan
Bayramdan bayrama bir tıraş olan
Berber dükkanında oğlan beğenmez

Dağlarda bayırda gezen bir yörük
Kim tımarlı sipah kimi ser-bölük
Bir elife dili dönmeyen hödük
Şehristana gelir ezan beğenmez

Yaz olunca yayla-yayla göçenler
Topuz korkusundan şehre kaçanlar
Meşe yaprağını kıyıp içenler
Rumeli bohçası duman beğenmez

Bir çubuğu vardır gayet küçücek
Zu’m-ı fasidince keyif sürecek
Kırık çanağı yok ayran içecek
Kahvede fağfuri fincan beğenmez

Aslında neslinde giymemiş hare
İş gelmez elinden gitmez bir kare
Sandığı gömleksiz duran mekkare
Bedestana gelir kaftan beğenmez

Kazak Abdal söyler bu türlü sözü
Yoğurt ayran ile hallolmuş özü
Köyden şehre gelen bir köylü kızı
İnci yakut ister mercan beğenmez

:::::::::::::::::

Divan Edebiyatı şairlerinden olan Sümbülzâde Vehbi Efendi, Osmanlı döneminde “rücu” şiirleriyle de ayrı bir ün yapmıştır. Bir gün padişah Vehbi’yi yanına çağırır ve der ki? “Bana öyle bir şiir yaz ki ilk mısrayı okuyunca içimden seni boğarak öldürmek geçsin. İkinci mısrayı okuyunca da ödüllendirmek gelsin” der.

Bunun üzerine Sümbülzâde Vehbi Efendi, padişaha öyle bir gazel yazar ki kellesi cellata gider gelir.

Azm-ü hamam edelim, sürtüştürem ben sana,
Kese ile sabunu, rahat etsin cism-ü can..

Lal-ı şarab içirem ve ıslatıp geçirem,
Parmağına yüzüğü, hatem-i zer drahşan..

Eğil eğil sokayım, iki tutam az mıdır?
Lale ile sümbülü kahkülüne nevcivan..

Diz çökerek önüne ılık ılık akıtam,
Bir gümüş ibrik ile destine ab-ı revan..

Salınarak giderken arkandan ben sokam,
Ard eteğin beline, olmasın çamur aman.

Kulaklarından tutam, dibine kadar sokam,
Sahtiyandan çizmeyi, olasın yola revan.

Öyle bir sokayım ki, kalmasın dışarda hiç,
Düşmanın bağrına, hançerimi nagehan.

Eğer arzu edersen ben ağzına vereyim,
Yeter ki sen kulundan lokum iste her zaman.

Herkeze vermektesin, birde bana versene,
Avuç avuç altını, olsun kulun şaduman.

Sen her zaman gelesin, ben Vehbi’ye veresin,
Esselamün aleyküm ve aleykümselâm…

SÖZLÜK:
Azm: Toplantı
Zer: Altın
Drahsan: Süslü
Nevcivan: Genç kişi
Dest: Ayak
Sahtiyan: Kuzu derisi
Nagihan: Aniden
Sadumnan: Mutlu, sevinçli

%%% %%% %%%

Kaynak: Mehmet Kozanoğlu

 “ Dolaşıp durma derunumda yıkıl git yoksa Mürtecidir diye ey gam seni ihbar ederim ”
(ŞAİR EŞREF)

Forum sitemiz ve sayfalarımız sizlerin katkılarıyla Hicivin hakkını verecek.

Hadi Hiciv sevenler buraya.

www.heccav.com